અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે 107 દિવસના ભીષણ યુદ્ધનો આખરે અંત! અબજો ડોલરની ડીલ, મિડલ-ઈસ્ટમાં શાંતિની નવી સવાર?

• યુદ્ધવિરામનો અમલ: 60 દિવસ માટે યુદ્ધવિરામ લાગુ થશે અને ત્યારબાદ પરમાણુ કરાર માટે ટેકનિકલ વાતચીત શરૂ થશે.
• હોર્મુઝની ખાડી: વિશ્વના સૌથી વ્યૂહાત્મક વેપારી માર્ગ હોર્મુઝની ખાડી હવે તમામ જહાજો માટે ટોલ-ફ્રી ખોલી દેવાશે.
• આર્થિક રાહત: ઇરાનને પ્રતિબંધોમાંથી મુક્તિ મળશે અને $24 અબજ ડૉલરનું ફ્રીઝ થયેલું ફંડ પાછું મળશે.
• જટિલ વાટાઘાટો: ઇરાનના મિસાઇલ પ્રોગ્રામનો આ ડીલમાં સમાવેશ ન થવો તે ભવિષ્ય માટે એક મોટો પડકાર બની શકે છે.

વડોદરા: મધ્ય-પૂર્વના દેશોમાં શાંતિની નવી આશા જન્મી છે. 107 દિવસથી ચાલી રહેલા વિનાશક યુદ્ધ બાદ અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ઐતિહાસિક શાંતિ સમજૂતી થઈ છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આ કરારની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ સમજૂતીથી વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વની એવી ‘હોર્મુઝની ખાડી’ હવે સંપૂર્ણપણે ખુલી જશે.

🗣️શું છે આ શાંતિ કરારના મુખ્ય પાસાઓ?

આ ડીલ અંતર્ગત હોર્મુઝની ખાડીમાંથી અમેરિકન નૌસેનાની નાકાબંધી હટાવી લેવામાં આવશે અને ક્રૂડ ઓઈલનો બિઝનેસ ફરીથી શરૂ થશે. આગામી શુક્રવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં આ ઐતિહાસિક કરાર પર ઔપચારિક હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે, જેના બાદ 60 દિવસનો યુદ્ધવિરામ અમલી બનશે.

👉ઇરાનની 13 મુદ્દાની શરતો અને અમેરિકાની તૈયારી:

જોકે, ઇરાને શાંતિ વાટાઘાટોને સફળ બનાવવા માટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઇરાનના નાયબ વિદેશ મંત્રી કાઝેમ ગરીબાબાદીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની શરતો સ્વીકારવી પડશે:

1. નાણાકીય એક્સેસ: ઇરાનના ફ્રીઝ કરાયેલા $24 અબજ ડૉલરનું ફંડ મુક્ત કરવું પડશે, જેમાંથી $12 અબજ તાત્કાલિક રીલીઝ કરવાના રહેશે.
2. પ્રતિબંધોમાં રાહત: ઇરાનના ક્રૂડ ઓઈલ અને પેટ્રોકેમિકલ્સની નિકાસ પરના પ્રતિબંધો દૂર કરવાના રહેશે.
3. સૈન્ય પીછેહઠ: અમેરિકન સેનાએ ઇરાનની સરહદો અને આસપાસના વિસ્તારોમાંથી પાછા હટવું પડશે.

🧐મધ્યસ્થીનો રોલ:

આ સમગ્ર શાંતિ પ્રક્રિયામાં પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફે મહત્વની મધ્યસ્થી ભૂમિકા ભજવી છે, જેમણે લેબનાન સહિતના તમામ સૈન્ય મોરચાઓ પર કાયમી યુદ્ધવિરામ થવાની વાતને સમર્થન આપ્યું છે.

❓શું આ ડીલથી સ્થિરતા આવશે?

ટ્રમ્પના મતે, આ ડીલ ઇરાનને પરમાણુ હથિયારો બનાવતા અટકાવશે, જે પૂર્વ ઓબામા સરકારના કરાર કરતા અલગ અને વધુ સુરક્ષિત છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, ઇરાનનો મિસાઇલ પ્રોગ્રામ આ ડીલનો ભાગ નથી, જે દર્શાવે છે કે વાટાઘાટો હજુ પણ જટિલ છે.

હવે વિશ્વભરના દેશોની નજર શુક્રવારે યોજાનારી સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ બેઠક પર છે, કારણ કે આ કરાર માત્ર બે દેશો વચ્ચે નથી, પરંતુ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને અર્થતંત્રને નવી દિશા આપનારો સાબિત થઈ શકે છે.