દુનિયાને જોવાની રીતમાં મોટો બદલાવ: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ નવા વર્લ્ડ મેપના પ્રસ્તાવને બહુમતીથી અપનાવ્યો

• ઐતિહાસિક નિર્ણય: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા પરંપરાગત મર્કેટર નકશાના વિકલ્પ તરીકે નવા વર્લ્ડ મેપને મંજૂરી.
• સાચું કદ દર્શાવતું પ્રોજેક્શન: ‘ઇક્વલ અર્થ’ નકશા દ્વારા આફ્રિકા સહિતના ખંડોનું વાસ્તવિક અને સચોટ ક્ષેત્રફળ રજૂ કરાયું.
• 164 દેશોની તરફેણ: ભારત સહિત 164 રાષ્ટ્રોએ પ્રસ્તાવને સમર્થન આપીને વૈશ્વિક સમાનતાના અભિગમને આવકાર્યો.
• અમેરિકાનો વિરોધ અને બિન-બંધનકર્તા સ્વરૂપ: યુએસએ મત વિરોધમાં નોંધાવ્યો, જ્યારે આ પ્રસ્તાવ કાયદાકીય રીતે મરજિયાત અને બિન-બંધનકર્તા છે.

નવી દિલ્હી/ન્યુયોર્ક: દુનિયાને જોવાની અને સમજવાની રીતમાં હવે એક મોટો અને ઐતિહાસિક બદલાવ જોવા મળી શકે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ (UN General Assembly) એક નવા વર્લ્ડ મેપને અપનાવવાના પ્રસ્તાવને બહુમતીથી સમર્થન આપી દીધું છે. અગાઉ સદીઓથી વપરાશમાં રહેલા મર્કેટર નકશામાં ધ્રુવો તરફના વિસ્તારો વાસ્તવિકતા કરતાં ઘણા મોટા દેખાતા હતા, જ્યારે વિષુવવૃત્ત નજીકના આફ્રિકા અને દક્ષિણ એશિયા જેવા વિસ્તારો ખૂબ નાના દેખાતા હતા. હવે આ નકશામાં સુધારો કરીને દુનિયાના વિવિધ ખંડોના કદ અને વિસ્તારને વધુ સચોટ રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.

🗺️શું છે નવો ‘ઇક્વલ અર્થ’ નકશો?

આ નવા નકશાને ‘ઇક્વલ અર્થ કાર્ટોગ્રાફિક પ્રોજેક્શન’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેને 2018માં કાર્ટોગ્રાફર્સ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્શન પૃથ્વીના અલગ-અલગ વિસ્તારોને નકશા પર રજૂ કરતી વખતે થતી કદની વિકૃતિને ઘટાડે છે. ઉદાહરણ તરીકે, વાસ્તવમાં આફ્રિકા ખંડ ગ્રીનલેન્ડ કરતાં 14 ગણો મોટો છે, જે હવે આ નવા નકશામાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે.

🗳️મતદાનની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયાઓ:

આ મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવને ભારત સહિત કુલ 164 દેશોએ ભારે સમર્થન આપ્યું છે, જેણે વૈશ્વિક નકશામાં સમાનતા લાવવાના હેતુને બળ પૂરું પાડ્યું છે. બીજી તરફ, માત્ર અમેરિકાએ આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કર્યો છે, યુએસએનું માનવું છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રે વૈશ્વિક શાંતિ અને સુરક્ષા જેવા વધુ મહત્વના મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. જ્યારે એસ્ટોનિયા, જ્યોર્જિયા, લિથુઆનિયા, મોલ્દોવા, સર્બિયા અને યુક્રેન સહિતના 6 દેશો આ મતદાન પ્રક્રિયાથી તટસ્થ રહ્યા હતા.

🧐શું આ નકશો ફરજિયાત છે?

સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો આ પ્રસ્તાવ બિન-બંધનકર્તા (Non-binding) છે, એટલે કે કાયદાકીય રીતે કોઈપણ દેશ માટે તેનો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત નથી. તેમ છતાં, આગામી સમયમાં શાળાઓ, પાઠ્યપુસ્તકો, સમાચાર માધ્યમો અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ (જેમ કે Google Maps) શૈક્ષણિક અને ભૌગોલિક સચોટતા માટે આ આધુનિક નકશા તરફ વળે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે.