મજબૂરીનો ફાયદો ઉઠાવતું મોતનું સોદાગરોનું નેટવર્ક; કેન્સરની ‘મેજિક ડ્રગ’ કિટ્રુડાના નામે નકલી દવાનું મોટું કૌભાંડ

• ક્રૂર છેતરપિંડી: 1.5 લાખની કિટ્રુડા દવાની ખાલી શીશીઓમાં ભરાતું હતું સાદું પાણી કે એન્ટિ-ફંગલ દવા; લાચાર દર્દીઓ સાથે મોતનો ખેલ.
• ચંદીગઢનો કિસ્સો: કેન્સર પીડિત મહિલાએ 16 લાખ ખર્ચ્યા છતાં મળી નકલી દવા; દિલ્હી પોલીસની તપાસમાં થયો પર્દાફાશ.
• હોસ્પિટલ સ્ટાફની સંડોવણી: દિલ્હીની જાણીતી કેન્સર હોસ્પિટલોના ફાર્માસિસ્ટ અને નર્સિંગ સ્ટાફ જ રેકેટમાં સામેલ; 3000 રૂપિયામાં વેચાતી હતી ખાલી બોટલ.
• પેટન્ટનો કિલ્લો: 2028 સુધી ‘મર્ક’ કંપનીનો એકાધિકાર, સસ્તી જેનરિક દવાઓ આવતા હજુ લાગશે સમય.

નવી દિલ્હી/વડોદરા: ભારતમાં કેન્સરના વધતા કેસો વચ્ચે એક ચોંકાવનારું કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. કેન્સરના દર્દીઓ માટે વરદાન મનાતી અને 1.5 લાખ રૂપિયાની ઊંચી કિંમત ધરાવતી ‘કિટ્રુડા’ (Keytruda) નામની દવાના નામે નકલી દવાઓનું મોટું નેટવર્ક પકડાયું છે. આ કૌભાંડમાં માત્ર કાળાબજાર જ નહીં, પરંતુ દર્દીઓના જીવન સાથે સીધા ચેડાં કરવામાં આવી રહ્યા છે.

🚨ચંદીગઢની મહિલા સાથે 16 લાખની છેતરપિંડી:

વર્ષ 2022માં લિવર કેન્સરથી પીડાતી એક મહિલાએ પોતાની જિંદગી બચાવવા પેટ ભરીને નાણાં ખર્ચી 12 બોટલ કિટ્રુડા ખરીદી. આ માટે તેમણે 16 લાખ રૂપિયા ખર્ચ્યા, પરંતુ બાદમાં તપાસમાં બહાર આવ્યું કે આ બોટલોમાં અસલી દવાને બદલે સસ્તી એન્ટિ-ફંગલ દવા ભરેલી હતી. પરિણામે, જીવનદાનની આશામાં બેઠેલા દર્દીઓ મોતને ભેટી રહ્યા છે.

🧐કેવી રીતે ચાલતું હતું આ રેકેટ?

પોલીસ તપાસમાં બહાર આવેલી વિગતો અત્યંત ડરામણી છે:

1. હોસ્પિટલનો સ્ટાફ વપરાયેલી ખાલી બોટલો 3000 રૂપિયામાં કૌભાંડીઓને વેચતો હતો.

2. આ બોટલોમાં સાદું પાણી કે સસ્તી દવા ભરી, ફરીથી સીલ કરી અસલી જેવો જ દેખાવ અપાતો.

3. બજાર ભાવ કરતા 40% ડિસ્કાઉન્ટની લાલચ આપી મજબૂર પરિવારોને આ નકલી દવા પધરાવી દેવાતી.

⏹️સિસ્ટમની મોટી ખામી:

દિલ્હીની રાજીવ ગાંધી કેન્સર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ જેવી મોટી હોસ્પિટલોના ફાર્માસિસ્ટ અને નર્સિંગ સ્ટાફ આમાં સામેલ હતા. હોસ્પિટલો પાસે વપરાયેલી મોંઘી દવાઓની ખાલી બોટલોના નિકાલ માટે કોઈ પ્રોટોકોલ ન હોવાથી આ ચોરી અને છેતરપિંડી આસાન બની હતી.

❓શું છે કિટ્રુડા અને કેમ છે આટલી મોંઘી?

કિટ્રુડા એક ઇમ્યુનોથેરેપી દવા છે જે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને કેન્સરના કોષો સામે લડવા સક્રિય કરે છે. અમેરિકાની ‘મર્ક’ કંપની પાસે તેની પેટન્ટ હોવાથી અન્ય કોઈ કંપની આ દવા બનાવી શકતી નથી. કંપનીએ 46 બિલિયન ડોલરના રોકાણનો દાવો કર્યો છે, જેના કારણે એક બોટલની કિંમત દોઢ લાખ સુધી પહોંચે છે.

👇[સાચવવાની રીત અને ચેતવણી]

• દવા હંમેશા અધિકૃત ડિસ્ટ્રિબ્યુટર કે હોસ્પિટલ ફાર્મસીમાંથી જ ખરીદવી.
• વધુ પડતા ડિસ્કાઉન્ટની લાલચમાં આવવું નહીં.
• દવા લીધા બાદ ખાલી બોટલનો નાશ કરાવવો અથવા હોસ્પિટલના પ્રોટોકોલ મુજબ જમા કરાવવી.

🫵જ્યાં સુધી આ દવાની પેટન્ટ મુક્ત નહીં થાય અને સસ્તી જેનરિક દવાઓ બજારમાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી આવા મોતનો વેપાર કરનારાઓ સામે જાગૃત રહેવું જ એકમાત્ર ઉપાય છે.