વડોદરાની ઓળખ એવી વિશ્વામિત્રી નદી ફરી એકવાર ચર્ચામાં છે. તાજેતરમાં હાથ ધરાયેલી મગરોની વૈજ્ઞાનિક ગણતરીમાં ચોંકાવનારા અને મહત્વના આંકડા સામે આવ્યા છે. ‘મગરનગરી’ તરીકે ઓળખાતા વડોદરાની મધ્યમાંથી વહેતી આ નદીમાં મગરોની સંખ્યા હજુ પણ ઉંચા સ્તરે યથાવત છે. ચાલો જાણીએ શું કહે છે આ નવો રિપોર્ટ.
🏞️વિશ્વામિત્રીમાં મગરોની હાજરી યથાવત
7 ફેબ્રુઆરીના રોજ MS યુનિવર્સિટી, વન વિભાગ અને NGOના સંયુક્ત ઉપક્રમે વિશ્વામિત્રી નદીના 25 કિલોમીટરના વિસ્તારમાં સઘન ગણતરી કરવામાં આવી હતી. આ ગણતરીના પ્રાથમિક તારણો મુજબ નદીમાં કુલ 417 મગરો નોંધાયા છે. મહત્વની વાત એ છે કે આ આંકડામાં શહેરના તળાવોના મગરોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી, છતાં આ સંખ્યા નોંધપાત્ર માનવામાં આવે છે.
🐊સૌથી વધુ મગર ધરાવતો ‘ડેન્જર ઝોન’
ગણતરી મુજબ, વડોદરાના હાર્દ સમાન નરહરિ હોસ્પિટલથી કાલાઘોડા સુધીનો અંદાજે 2 કિમીનો પટ મગરો માટે સૌથી વધુ અનુકૂળ સાબિત થયો છે.
- આ માત્ર 2 કિમીના વિસ્તારમાં 103 મગરો જોવા મળ્યા છે.
- આ પટને વિશ્વામિત્રીનો સૌથી વધુ મગર ઘનતા (Density) ધરાવતો વિસ્તાર જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.
🔄ગણતરીની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ
MS યુનિવર્સિટીના સાયન્સ ફેકલ્ટીના ઝૂઓલોજી વિભાગના પ્રોફેસર ડો. રણજીતસિંહ દેવકરે જણાવ્યું હતું કે:
“આ વખતની ગણતરી સંપૂર્ણ રીતે વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી કરવામાં આવી છે. અમે વિશ્વામિત્રીના વિસ્તારને 10 ઝોનમાં વહેંચ્યો હતો. દિવસ દરમિયાન સીધી નજરે અને રાત્રે ટોર્ચલાઈટ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને એક-એક મગરની બારીકાઈથી નોંધ લેવામાં આવી છે.”
❓શું કહે છે નિષ્ણાતો?
નિષ્ણાતોના મતે વડોદરામાં મગરોની સંખ્યા હાલ સ્થિર સ્થિતિમાં છે. હાલમાં તમામ ડેટાનું વિગતવાર વિશ્લેષણ ચાલી રહ્યું છે અને આગામી 10 થી 15 દિવસમાં આ અંગેનો સંપૂર્ણ અને સત્તાવાર રિપોર્ટ જાહેર કરવામાં આવશે.
વડોદરામાં વસતા આ જળચર જીવો સાથે શહેરનું સહ-અસ્તિત્વ એક અનોખી ઘટના છે, પરંતુ આટલી મોટી સંખ્યામાં મગરોની હાજરીને જોતા નદી કિનારાના વિસ્તારોમાં સાવચેતી રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.