મિડલ ઈસ્ટ મહાસંગ્રામ: અમેરિકા-ઈરાન આમને-સામને; હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનની કડક શરતો, ભારતીય જહાજો પર સંકટ

• યુદ્ધના ભણકારા: ટ્રમ્પનો દાવો- સાઉદી અરેબિયા પણ ઈરાન વિરુદ્ધના જંગમાં અમેરિકાની સાથે.
• શાંતિની મથામણ: તૂર્કિયે, ઈજિપ્ત અને પાકિસ્તાન દ્વારા ઈસ્લામાબાદમાં 48 કલાકમાં મહત્વની બેઠકનું આયોજન.
• ઈરાનનો વળતો પ્રહાર: ઈઝરાયલ પર 80મો મિસાઈલ હુમલો; અમેરિકી વિક્ટોરિયા બેઝને ડ્રોનથી નિશાન બનાવ્યું.
• હોર્મુઝ સંકટ: ઈરાને દરિયાઈ માર્ગ ખોલવા માટે મૂકી અત્યંત કડક શરતો; અમેરિકા-ઈઝરાયેલ સમર્થિત દેશો પર પ્રતિબંધ.
• ભારતની ચિંતા: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પશ્ચિમે 20 ભારતીય જહાજો ફસાયા, ઊર્જા સંકટ ઘેરું બન્યું.

નવી દિલ્હી/વોશિંગ્ટન: પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની સ્થિતિ હવે અત્યંત સ્ફોટક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. એક તરફ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી તેજ કરી રહ્યા છે, ત્યારે બીજી તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક નિવેદને મિડલ ઈસ્ટમાં રાજકીય ગરમાવો લાવી દીધો છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે સાઉદી અરેબિયા પણ આ યુદ્ધમાં અમેરિકાની સાથે મળીને ઈરાન વિરુદ્ધ લડી રહ્યું છે.

​હુમલા અને પ્રતિ-હુમલા:

ઈરાને ઈઝરાયલ પર 80મી વખત મિસાઈલ મારો કરીને પોતાની તાકાતનું પ્રદર્શન કર્યું છે. એટલું જ નહીં, ઈરાકી લડાકૂઓએ અમેરિકન સૈનિકોના રહેણાંક વિસ્તાર ઈરબિલ પર હુમલો કર્યો છે. ઈસ્લામિક રેઝિસ્ટન્સે અમેરિકાના ‘વિક્ટોરિયા બેઝ’ પર ડ્રોન હુમલાનો વીડિયો જારી કરીને અમેરિકન ડિફેન્સ સિસ્ટમની મર્યાદાઓ છતી કરી દીધી છે. અમેરિકી સંસદમાં ટ્રમ્પની યુદ્ધ સત્તા ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ ત્રીજી વખત ફગાવી દેવામાં આવતા હવે સંઘર્ષ વધુ ઉગ્ર બનવાના સંકેતો છે.

🧐હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનનો કબજો:

દુનિયાના 20% ક્રૂડ ઓઈલની અવરજવર માટે જાણીતો ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ હાલ યુદ્ધનું કેન્દ્ર બન્યો છે. ઈરાને આ માર્ગ પર મર્યાદિત અવરજવરની મંજૂરી આપવા સંકેત આપ્યો છે, પરંતુ તેની શરતો અત્યંત કડક છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર ‘બિન-શત્રુતાપૂર્ણ’ જહાજો જ પસાર થઈ શકશે. અમેરિકા કે ઈઝરાયેલને સહયોગ આપનારા દેશોના ઓઈલ અને ગેસ જહાજો માટે આ માર્ગ સંપૂર્ણપણે બંધ રહેશે.

🇮🇳ભારત પર અસર:

આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થવાથી ભારતમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPGની સપ્લાય પર માઠી અસર પડી રહી છે. ભારત સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં 20 ભારતીય જહાજો આ રૂટ પર ફસાયેલા છે. જોકે, તૂર્કિયે, ઈજિપ્ત અને પાકિસ્તાન આગામી 48 કલાકમાં ઈસ્લામાબાદમાં એક બેઠક યોજીને યુદ્ધ વિરામ કરાવવા માટે મધ્યસ્થી કરી રહ્યા છે, જેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.

ભારતના શિપિંગ અને પોર્ટ્સ મંત્રાલયના સ્પેશિયલ સેક્રેટરી રાજેશ કુમાર સિન્હાએ પુષ્ટિ કરી છે કે 20 ભારતીય જહાજો આ રૂટ પાર કરવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. જોકે, આ યુદ્ધ અને દરિયાઈ અવરોધને કારણે ભારતમાં ઓઇલ કે ગેસની અછત સર્જાશે તેવી અફવાઓને સરકારે ફગાવી દીધી છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના જોઈન્ટ સેક્રેટરી સુજાતા શર્માએ ખાતરી આપી છે કે દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPGનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. દેશની રિફાઇનરીઓ સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કામ કરી રહી છે અને એક લાખથી વધુ પેટ્રોલ પંપો પર સપ્લાય સામાન્ય છે, તેથી નાગરિકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી.

🫵વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને શાંતિ માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું ખુલવું અનિવાર્ય છે, પણ શું ઈરાનની શરતો પશ્ચિમી દેશો માનશે?