📰 અમદાવાદ: એક તરફ ગુજરાત ઔદ્યોગિક અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં સતત પ્રગતિના દાવા કરી રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ રાજ્યમાં ગરીબ પરિવારોની સંખ્યામાં ચિંતાજનક વધારો થઈ રહ્યો છે. સમૃદ્ધ ગુજરાતના કહેવાતા ચિત્ર વચ્ચે, રાજ્યના 3.65 કરોડ લોકો વ્યાજબી ભાવની દુકાનો (Ration Shops) પર મફત અને સસ્તું અનાજ મેળવવા માટે મજબૂર બન્યા છે. આ આંકડો ગુજરાતમાં લોકોની આર્થિક સ્થિતિ કેટલી હદે કથળી છે તેનો સ્પષ્ટ ખ્યાલ આપે છે.
📉 ગરીબીનું દારૂણ ચિત્ર
કેન્દ્રીય અન્ન પુરવઠા વિભાગ દ્વારા રાજ્યસભામાં રજૂ કરાયેલા રિપોર્ટ અનુસાર, ગુજરાતમાં રેશનકાર્ડના આધારે 365.84 લાખ લોકો મફત અને રાહત દરે અનાજ, તેલ, ચણા, ખાંડ અને મીઠું મેળવે છે.
- વધતી નિર્ભરતા: વર્ષ 2021-22 માં, ગુજરાતમાં 3.41 કરોડ લોકો મફત અને રાહત દરે અનાજ મેળવતા હતા. જેની સરખામણીએ, વર્ષ 2025-26 માં આ સંખ્યા વધીને 3.65 કરોડ સુધી પહોંચી છે.
- કુલ રેશનકાર્ડ ધારકો: હાલમાં, ગુજરાતમાં કુલ રેશનકાર્ડ ધારકોની સંખ્યા 75.17 લાખ છે, જેમાંથી લગભગ અડધાથી વધુ વસ્તી સરકારી અનાજ યોજના પર નિર્ભર છે.
🔻આ સ્થિતિ ‘વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત’ અને ‘સમૃદ્ધ ગુજરાત’ની ઓળખ પર સવાલ ઉભા કરે છે. માથાદીઠ આવકમાં વધારાના દાવાઓ વચ્ચે, ગરીબીનું આ દારૂણ ચિત્ર સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે, જ્યાં લોકોને બે ટંક ખાવાના પણ ફાંફા પડી રહ્યા છે.
🌾 વ્યાજબી ભાવની દુકાનો પર લાંબી કતારો
પ્રધાનમંત્રી ગરીબ અન્ન કલ્યાણ યોજના (PMGKAY) હેઠળ, ગરીબી રેખા નીચે જીવતા પરિવારોને મફત ઘઉં, ચોખા સહિતનું અનાજ પૂરું પાડવામાં આવે છે. અન્ય રેશનકાર્ડ ધારકોને પણ રાહત દરે અનાજ, ખાંડ અને મીઠું વિતરણ કરાય છે.
- સ્થિતિ કફોડી: લોકોના આર્થિક સુધાર માટે અનેક સરકારી યોજનાઓ હોવા છતાં, ગુજરાતમાં ગરીબ પરિવારોની સ્થિતિ વધુને વધુ કફોડી બની રહી છે.
- વિપરીત પરિસ્થિતિ: જ્યાં દેશમાં કેરળ જેવા રાજ્યો ગરીબીમાંથી મુક્તિ મેળવી રહ્યા છે, ત્યાં ગુજરાતમાં ગરીબ પરિવારોની સંખ્યામાં વધારો થઈ રહ્યો છે, જે એક વિપરીત અને ગંભીર પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે.
🔻રાજકીય પક્ષો અને રાજ્ય સરકાર મફત-સસ્તા દરે અનાજ વહેંચવાને રાજકીય સિદ્ધિ ગણાવી રહી છે, પરંતુ નિષ્ણાતો તેને રાજ્યની આર્થિક નિષ્ફળતા અને લોકોની વધતી આર્થિક અસલામતી તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
❓ સવાલ: વિકાસ કે ગરીબીનો વ્યાપ?
ગુજરાતની આર્થિક પ્રગતિના દાવાઓ વચ્ચે, આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકોનું મફત અનાજ પર નિર્ભર થવું એ રાજ્યના નીતિ ઘડવૈયાઓ માટે એક મોટો પડકાર છે. શું સરકાર વિકાસના આંકડાઓને બદલે, લોકોની મૂળભૂત આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે?
